Το μάθημα των Εικαστικών στοχεύει στην καλλιέργεια των επικοινωνιακών και αντιληπτικών δεξιοτήτων, παιδιών μη τυπικής ανάπτυξης. Μπαίνουν δηλαδή  σε ένα πλαίσιο συμμετοχής και έρχονται σε επαφή με τη δημιουργική διαδικασία. Μέσα από την ενασχόληση με τα υλικά, οι μαθητές καλούνται  να αντιμετωπίσουν όποια προβλήματα προκύψουν. Μαθαίνουν να συνεργάζονται και αναπτύσσουν δεξιότητες  ανάλογα με τα μέτρα και  τις δυνατότητές τους, είτε συλλογικά είτε ατομικά. Μέσω μιας θετικής προσέγγισης απαλείφεται η ματαίωση και ενδυναμώνεται η αυτοεκτίμηση· όλα τα παιδιά αναπτύσσονται καλλιτεχνικά, το καθένα με τον τρόπο του. Τα καλλιτεχνικά υλικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν προκειμένου να παραχθούν εικαστικά έργα που να αντανακλούν τις ικανότητες και όχι τις ανεπάρκειές τους. Τα παιδιά μπορούν να κινητοποιήσουν μοναδικές δυνατότητες προκειμένου να λειτουργήσουν ανεξάρτητα και δημιουργικά (Rubin, 1997). Η Τέχνη είναι σε θέση να συμβάλει στην ολοκλήρωση της προσωπικότητας του/της μαθητή/τριας με αναπηρία και στην κατανόηση της ατομικότητάς του/της (Λακάν, 1987).

Η Εργοθεραπεία είναι ένα επάγγελμα υγείας το οποίο πραγματεύεται την βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων, αλλά και την προαγωγή της υγείας τους, μετά από αξιολόγηση και θεραπεία, μέσω στοχο-κατευθυνόμενων δραστηριοτήτων.

Η εφαρμογή της Εργοθεραπείας στο χώρο του Ειδικού Σχολείου προσφέρει ειδικότερα αποκατάσταση, υποστήριξη και συμβουλευτική στους μαθητές και τις οικογένειές τους, οι οποίοι παρουσιάζουν δυσκολίες ή περιορισμό σε διάφορους τομείς της γενικότερης λειτουργικότητάς τους.

 Μέσα από την συνεργασία του Ειδικού Εκπαιδευτικού Εργοθεραπείας με τους υπόλοιπους ειδικούς εκπαιδευτικούς του σχολείου καταρτίζεται το Ατομικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης κάθε μαθητή.

Στον τομέα παρέμβασης περιλαμβάνονται:

1. Νευρολογικές Αναπηρίες (Εγκεφαλική Παράλυση)
2. Σωματικές Αναπηρίες
3. Ψυχοκινητική Καθυστέρηση
4. Αναπτυξιακές Διαταραχές
5. Συγγενή Σύνδρομα
6. Μαθησιακές Δυσκολίες
7. Ψυχοκοινωνικές Δυσκολίες (Προβλήματα Συμπεριφοράς, Χρόνιες Παθήσεις, Ψυχιατρικές Διαταραχές)

Το αναλυτικό πρόγραμμα που ακολουθείται στο πρόγραμμα της Εργοθεραπείας, περιλαμβάνει συγκεκριμένους στόχους και δραστηριότητες. Εφαρμόζεται ατομική ή/και ομαδική παρέμβαση που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των μαθητών, στις ικανότητες τους, αλλά και στις προσαρμογές ή/και τον ειδικό εξοπλισμό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί.

 Κάθε Εργοθεραπευτικό Πρόγραμμα περιλαμβάνει: 

• Αξιολόγηση του μαθητή
• Σχεδιασμό και εφαρμογή του εξατομικευμένου Εργοθεραπευτικού Προγράμματος 
• Συνεχή επαναξιολόγηση του μαθητή

Τέλος οι Στόχοι της Εργοθεραπείας μπορεί να είναι: 

1. Βελτίωση Αδρών και Λεπτών Κινητικών Δεξιοτήτων
2. Βελτίωση Συντονισμού των Κινήσεων
3. Βελτίωση Δεξιοτήτων Προσανατολισμού στο Χώρο
4. Αισθητηριακή Ολοκλήρωση
5. Ενίσχυση Γνωσιοαντιληπτικής Ικανότητας
6. Χρήση Υποστηρικτικής Τεχνολογίας και Εξοπλισμού
7. Επιλογή ή/και Προσαρμογή Τροχοκαθίσματος και Καθίσματος Τάξης
8. Δεξιότητες Αυτοεξυπηρέτησης σε Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής
9. Προεπαγγελματική Εκπαίδευση/Κατάρτιση

«Η Θεατρική Αγωγή και η εφαρμογή της μέσω του θεατρικού παιχνιδιού, αποτελεί μια ευχάριστη και βιωματική μαθησιακή διαδικασία, κατά την οποία τα παιδιά καλούνται να δραματοποιήσουν γεγονότα από τον κόσμο της φαντασίας ή της πραγματικής ζωής. Η χρήση του θεατρικού παιχνιδιού έχει θετικά αποτελέσματα στον γνωστικό τομέα και παράλληλα συμβάλλει στην κοινωνικοποίηση των παιδιών. Το σώμα, λοιπόν, αποτελεί μέσο διαλόγου. Δημιουργούνται εικόνες που οδηγούν τα παιδιά στην ευαισθητοποίηση και στην έκφραση του εσωτερικού τους κόσμου (Κουρετζής, 1991)».

Το θεατρικό παιχνίδι είναι μέσο ενεργοποίησης, απελευθέρωσης της φαντασίας, ευαισθητοποίησης και καλλιέργειας της ψυχοκινητικής έκφρασης των παιδιών. Ο ειδικός παιδαγωγός χρησιμοποιεί τη Θεατρική Αγωγή ως ένα θεραπευτικό και παράλληλα παιδαγωγικό παιχνίδι – εργαλείο, το οποίο συμπληρώνει όσες ελλείψεις μπορεί να έχουν οι μαθητές και κινητοποιεί όσες δυνατότητες έχουν. Στα οφέλη του θεατρικού παιχνιδιού είναι η κοινωνικοποίηση και η ένταξη των μαθητών στο σχολικό περιβάλλον. Τα παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες σε πολλές περιπτώσεις αντιμετωπίζουν και προβλήματα συμπεριφοράς (Ζαχαροπούλου & Ιωαννίδης, 2007). Μέσω του θεατρικού παιχνιδιού, ο ειδικός εκπαιδευτικός μπορεί να διδάξει στα παιδιά τους κανόνες, την τήρησή τους και τα όρια με τρόπο ελκυστικό και πρακτικό.

ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Τα παιδιά:

• Να κατανοήσουν την ανάγκη της ομαδικής εργασίας και της αρμονικής συνεργασίας, για την εκτέλεση συλλογικού έργου.
• Να μάθουν να αποδέχονται τα όρια και τους περιορισμούς που θέτει η ομάδα.
• Να αναπτύξουν πρωτοβουλίες και ελεύθερη έκφραση.
• Να μπορούν να ακροώνται παραμύθια (από διάφορες ηχητικές πηγές).
• Να μπορούν να δραματοποιούν μικρές ιστορίες.
• Να ανταποκρίνονται στις εντολές.
• Να μπορούν να συντονίζουν τις κινήσεις τους και τη σωματική τους έκφραση με τον εκφερόμενο λόγο.
• Να ασκήσουν τις δεξιότητες της προσοχής, της συγκέντρωσης και του συντονισμού μέσω του θεατρικού παιχνιδιού.
• Να συνεργαστούν με τους συμμαθητές τους, με τρόπο ευχάριστο και δημιουργικό.
• Να διαχειρίζονται συναισθήματα.
• Να εκφράζουν συναισθήματα.
• Να κατανοούν και να αποδέχονται την έννοια  του «προσωπικού χώρου».
• Να ενταχθούν στην ομάδα και να την αποδέχονται.

Στα πλαίσια των εργαστηρίων δεξιοτήτων που πραγματοποιούνται την παρούσα σχολική χρονιά, οι μαθητές με τον ερχομό της Άνοιξης, ήρθαν σε επαφή με τα φυτά. Μια από τις δραστηριότητες γνωριμίας με τα φυτά ήταν το πείραμα με το χρωματισμό των πετάλων ενός μπουκέτου τριαντάφυλλων. Σκοπός αυτής της δραστηριότητας ήταν να αντιληφθούν τα παιδιά ότι τα λουλούδια ζουν, τρέφονται και μεγαλώνουν όπως ο άνθρωπος.

Μαθητές και εκπαιδευτικοί προσπάθησαν να ανακαλύψουν πώς το νερό κυκλοφορεί μέσα στο λουλούδι γεμίζοντας ένα ανθοδοχείο με νερό και χρωματίζοντάς το με μπλε χρώμα ζαχαροπλαστικής. Έπειτα έβαλαν μέσα τριαντάφυλλα με άσπρα πέταλα και άφησαν το νερό να ¨ταξιδέψει¨ μέσα στα λουλούδια. Μετά από δύο μέρες αναμονής τα πέταλα άρχισαν να παίρνουν ένα μπλε χρώμα ειδικά στις άκρες τους. Ακόμη παρατηρήθηκε αλλαγή στο χρώμα των βλαστών των λουλουδιών.

Στην ανώτερη βαθμίδα (Ε΄ και ΣΤ΄ τάξη) βασικός στόχος είναι οι μαθητές να διαβάζουν και να κατανοούν όσο το δυνατόν καλύτερα ένα ευρύ φάσμα κειμένων. Επίσης γίνεται προσπάθεια για να έχουν έναν ορθογραφημένο γραπτό λόγο που θα τον χρησιμοποιούν όπου απαιτείται. Ακόμη βασικός στόχος στον τομέα των μαθηματικών αποτελεί η κατάκτηση των πράξεων της πρόσθεσης και της αφαίρεσης, καθώς η γνώση αυτή θα τους βοηθήσει και σε άλλες βασικές γνώσεις όπως την κατανόηση και χρήση των χρημάτων. Τέλος, μέσα από διάφορες δράσεις σε συνεργασία με άλλα τμήματα του σχολείου γίνεται προσπάθεια οι μαθητές να έρθουν σε επαφή με πληθώρα ερεθισμάτων ώστε να κατακτούν κατά το δυνατόν περισσότερες γνώσεις και δεξιότητες, με σκοπό τόσο τον προβληματισμό τους στα θέματα αυτά  όσο και την δημιουργία ευχάριστων στιγμών με τους συμμαθητές τους.

Στο 1^ο Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Ηρακλείου, ως Σχολική Μονάδα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, εφαρμόζονται εξατομικευμένα εκπαιδευτικά προγράμματα ανάλογα με τις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες των παιδιών. Οι τάξεις χωρίζονται σε βαθμίδες και το περιεχόμενό τους αποσκοπεί στην ολόπλευρη και αρμονική ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους.

Πιο συγκεκριμένα, στην κατώτερη βαθμίδα επιδιώκεται η ανάπτυξη λεκτικών δεξιοτήτων, η οποία είναι απαραίτητη για τις ανάγκες της επικοινωνίας. Ο εμπλουτισμός λοιπόν του προφορικού λόγου με νέο λεξιλόγιο, η κατανοητή οργάνωση της ομιλίας, η έκφραση συναισθηματικών αναγκών και επιθυμιών του παιδιού και η συμμετοχή στο διάλογο ασκούνται καθημερινά μέσα στη σχολική μας αίθουσα. Επίσης, επιδιώκεται η ανάπτυξη γλωσσικών και μαθηματικών δεξιοτήτων που ενθαρρύνουν την πρακτική σκέψη των παιδιών. Η καλλιέργεια αυτής της σκέψης, μπορεί να οδηγήσει στην αυτοβελτίωση της μάθησης και στην αξιοποίηση των γνώσεων για τις καθημερινές τους ανάγκες.

Η σχολική κοινωνική εργασία αποτελεί ένα κλάδο στην επιστήμη της κοινωνικής εργασίας που στόχο έχει την ισότιμη πρόσβαση και ενεργό συμμετοχή των μαθητών/-τριών στην εκπαίδευση. Στις σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης ο κοινωνικός λειτουργός αποτελεί το συνδετικό κρίκο ανάμεσα στους μαθητές/-τριες με αναπηρία, την οικογένειά τους και τη σχολική κοινότητα. Στα πλαίσια του αντικειμένου της ειδικότητάς του είναι αρμόδιος να σχεδιάζει και να οργανώνει προγράμματα παρέμβασης με στόχο την αντιμετώπιση των δυσκολιών και αναγκών των μαθητών αλλά και την ενίσχυση των δεξιοτήτων τους, καθώς και την συμβουλευτική υποστήριξη της οικογένειας και των εκπαιδευτικών του σχολείου. Η εφαρμογή των προγραμμάτων παρέμβασης στην κοινωνική εργασία γίνεται μέσω των τριών μεθόδων κοινωνικής εργασίας, κοινωνική εργασία με άτομα και οικογένεια, κοινωνική εργασία με ομάδες και κοινωνική εργασία με κοινότητα.

Λογοθεραπεία είναι η επιστήμη που ασχολείται με τις διαταραχές λόγου, φωνής, ομιλίας και μάσησης-κατάποσης σε παιδιά και ενήλικες, όποια κι αν είναι η αιτία αυτών των διαταραχών: νευρολογική, εξελικτική ή λειτουργική. Αποσκοπεί στη ανάπτυξη της εξωλεκτικής και λεκτικής επικοινωνίας, την καθαρότητα της ομιλίας και της φωνής και στην παραγωγή λόγου των βαρήκοων.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗ ΣΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

1. Ο Λογοθεραπευτής στο ειδικό σχολείο, αναλαμβάνει την περιοδική αξιολόγηση των μαθητών που παρουσιάζουν προβλήματα επικοινωνίας, λόγου, ομιλίας, φωνής. Σχεδιάζει και υλοποιεί προγράμματα αποκατάστασης.
2. Συνεργάζεται με τους γονείς και τους καθοδηγεί πώς να χειρίζονται τα προβλήματα επικοινωνίας, λόγου, ομιλίας και φωνής του παιδιού τους.
3. Αναλαμβάνει τη ενημέρωση του προσωπικού του σχολείου, σε θέματα λόγου και επικοινωνίας, ώστε να υπάρχει ενιαία αντιμετώπιση των δυσκολιών στο πλαίσιο του διδακτικού και θεραπευτικού προγράμματος.
4. Ασκεί το έργο του σε ιδιαίτερο χώρο, σε ατομική ή μικροομαδική βάση, και όταν κρίνεται απαραίτητο για τον ίδιο τον μαθητή, σε συνεργασία με τον υπεύθυνο εκπαιδευτικό, μέσα στην τάξη.

ΠΟΙΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

• Καθυστέρηση λόγου και ομιλίας
• Μαθησιακές δυσκολίες
• Αρθρωτικές διαταραχές
• Ειδική Γλωσσική Διαταραχή
• Αναπτυξιακή Δυσαρθρία
• Αυτισμός
• Τραυλισμός
• Αναπτυξιακές Γλωσσικές Διαταραχές
• Επίκτητη Παιδική Αφασία
• Νευρογενείς Κινητικές Διαταραχές της ομιλίας
• Νοητική Καθυστέρηση
• Διαταραχές Κατάποσης
• Βαρηκοΐα/ κώφωση
• Εγκεφαλικά επεισόδια/αφασίες
• Νευρολογικές Διαταραχές
• Δυσφωνίες

Στο σχολείο μας λειτουργούν δύο τμήματα μέσης βαθμίδας που αποτελούνται από τέσσερις μαθητές το καθένα. Οι μαθητές αν και είναι περίπου στην ίδια ηλικία έχουν διαφορετικές ανάγκες και δεξιότητες γι’ αυτό εφαρμόζονται εξατομικευμένα προγράμματα οι στόχοι των οποίων επανακαθορίζονται κάθε τρίμηνο.

Οι μαθητές στην πλειοψηφία τους γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση καθώς και βασικές μαθηματικές έννοιες στα οποία εξασκούνται καθημερινά. Επίσης ένα σημαντικό μέρος της διδασκαλίας αφιερώνεται στην ανάπτυξη δεξιοτήτων αυτόνομης διαβίωσης. Οι μαθητές ενεργοποιούνται στην κατανόηση και εκτέλεση καθημερινών αναγκών της ζωής του, δηλαδή, στην απόκτηση δεξιοτήτων και γνώσεων, προκειμένου η διαβίωσή τους να είναι αυτόνομη. 

 Απώτερος σκοπός είναι να βοηθήσουμε τους μαθητές μας να αποκτήσουν τις δεξιότητες και τις γνώσεις που θα συμβάλλουν στην ικανότητα τους να λειτουργούν αυτόνομα και ανεξάρτητα ώστε να μπορούν να αυτοεξυπηρετούνται.

Οι θεματικές ενότητες που διδάσκονται, επιλέγονται με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των μαθητών, σε μια συστηματική προσπάθεια κάλυψης των βασικών αναγκών διαβίωσής τους.

Μέσα από όλες τις δραστηριότητες ενισχύονται ταυτόχρονα οι ικανότητες επικοινωνίας των μαθητών μας.

Γενικά η φιλοσοφία του σχολείου μας είναι να είμαστε κοντά στους μαθητές μας τόσο σαν εκπαιδευτικοί όσο και σαν οικογένεια και να παίρνουν από εμάς κυρίως αγάπη και στοργή.

Οι εκπαιδευτικοί της μέσης βαθμίδας

Γαβριλάκη Ευθυμία

Γεωργιλαδάκη Ελένη

Ονομάζομαι Παρίσης Λαζαρίδης. Είμαι αναπληρωτής καθηγητής μουσικής στο 1ο ειδικό δημοτικό για το σχολικό έτος 2021-2022. Έχω σπουδάσει θεωρητικά μαθήματα Βυζαντινής Μουσικής καθώς επίσης και Ειδική Αγωγή. Πέραν αυτών είμαι απόφοιτος του τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του ΑΠΘ. Έχω ασχοληθεί εθελοντικά με την υποστήριξη μαθητών και φοιτητών με αναπηρίες στα πλαίσια συλλογικών δράσεων.

Κάθε παιδί μεγαλώνοντας στο πλαίσιο μιας οικογένειας και στο ευρύτερο περιβάλλον του βιώνει ποικίλα ερεθίσματα ως προς την μουσική, η ποιότητα των οποίων θα καθορίσει την μετέπειτα σχέση του με αυτή.

Μέσα από το μάθημα της μουσικής στην σχολική ηλικία επιδιώκουμε :

Την επαφή του παιδιού μέσω ενός συνόλου δραστηριοτήτων  με την μουσική όπως και την αλληλεπίδρασή του σ’ ένα περιβάλλον πλούσιο σε μουσικά ερεθίσματα, με στόχο την ανάπτυξη της ικανότητας για αισθητική απόλαυση κατά την ακρόαση, εκτέλεση και δημιουργία μουσικής ως μιας από τις εκδηλώσεις καλλιτεχνικής έκφρασης και δημιουργικότητας του ανθρώπου.